جدول طرحی آموزشی

0
851

جدول طراحی آموزشی

مراحل طراحی آموزشی

 

 

 

شرح مختصر مراحل طراحی آموزشی

ردیف عنوان مرحله
۱ تعیین هدف کلی تدریس
هدف نهایی آموزش که برای رسیدن به آن باید از طریق تحلیل آموزشی هدفهای کلی را به هدفهای جزئی مرحله ایی و سپس آنها را به هدفهای رفتاری اجرایی تبدیل نمود و به وسیله آنها رفتار ورودی و نقطه آغاز تدریس را مشخص نمود . که برای این کار یعنی مشخص کردن نقطه آغاز تدریس ابتدا رفتارهای ورودی را و سپس اولین گام آموزشی را مشخص می نماییم ( به کمک ارزشیابی تشخیصی )
۲ تعیین هدفهای جزئی ( مرحله ایی )
۳ تعیین هدفهای رفتاری ( اجرایی )
۴ تعیین رفتار ورودی اولین گام آموزش
۵ تعیین محتوای آموزشی
اصول و مفاهیمی که به دانشجویان ارائه می شود و این محتوا باید بر اساس هدفهای آموزشی تهیه گردد ( هدفهای رفتاری )
الف ـ شیوه های تجزیه و تحلیل محتوای آموزشی
۱ ـ عینی بودن ( قابلیت بازبینی و بازسازی )
۲ ـ منظم بودن ( بر اساس تحلیل آموزشی )
۳ ـ آشکار بودن
۴ ـ مقداری بودن
ب ـ مراحل تجزیه و تحلیل محتوا
۱ ـ مشخص ساختن هدفهای تحلیل ( جلو گیری از اتلاف وقت و استنباط غلط )
۲ ـ جمع آوری نمونه های مورد تحلیل ( گزینش محتوا )
۳ ـ تقسم مجموعه مورد بررسی به واحدهای مختلف . کلمه ها ، نمادها ، مضمونها ، شخصیتهای مطرح شده در متن
۴ – طبقه بندی واحدها
ج ـ تهیه و تنظیم محتوای آموزشی اصول مورد نظر در تعیین و تهیه محتوای آموزشی :

۱ ـ میزان علاقه و رقبت دانش آموزان

۲ ـ مفاهیم ، اصول و قوانین هر علم

۳ ـ‌ پروراندن مفاهیم اساسی و روشها

۴ ـ ارتباط با مسائل روز

۵ ـ انطباق با زمان آموزش

۶ ـ پایه ایی برای آموزشهای مداوم ( بعدی )

۷ ـ فرصت مناسب برای فعالیتهای یادگیری چندگانه .

۸ ـ شناخت علوم مختلف

۹ ـ توالی مطالب

۱۰ ـ تازگی موضوع

۱۱ ـ میراث فرهنگی

۶ روش و وسیله آموزشی
معلم و استاد برای آموزش مطالب نیازمند استفاده از روشها و وسایل آموزشی می باشد .
الف ـ انواع وسایل آموزشی ۱ ـ وسایل آموزشی معیاری

۲ ـ وسایل آموزشی تسهیل کننده

ب ـ نقش و تأثیر وسایل در آموزش
۱ ـ ایجاد اساس قابل لمس و تفکر
۲ ـ ایجاد علاقه و توجه در یادگیری
۳ ـ ایجاد پایه های لازم در یادگیری های تدریجی ، تکمیلی و دائمی شدن یادگرفته ها
۴ ـ ایجاد تجارب واقعی یادگیری و فعالیت بیشتر
۵ ـ پیوستگی افکار در فرایند یادگیری
۶ ـ توسعه و رشد ذهنی
۷ ـ انتقال سریعتر و صریحتر معانی و مفاهیم آموزشی
۸ ـ کسب تجاربی که از طریق دیگر حاصل نشده و نمی شود .
ج ـ تقسیم بندی وسایل آموزشی

وسایل آموزشی انواع و اقسام مختلفی دارند ، برای انتخاب آنها باید مواردی را در نظر گرفت

( معیارهای گزینش ) بهترین معیار گزینش همان هدفهای رفتاری می باشند . البته علاوه بر آنها معیارهای دیگری نیز وجود دارند که باید مد نظر قرار گیرند .

د ـ ویژگیهای وسایل آموزشی
الف ـ ویژگیهای آموزشی وسیله :
۱ ـ ارائه و انتقال مطالب و مفاهیم جدید .
۲ ـ تکرار آموخته های گذشته
۳ ـ جلب توجه فراگیران و حفظ آن تا پایان آموزش
ب ـ ویژگیهای فنی وسیله :
۱ ـ توانایی انتقال پیام مورد نظر
۲ ـ قابلیت حمل و نقل
۳ ـ سهولت کاربرد
۴ ـ سهولت دستکاری و تعمیر
۵ ـ قابلیت رجوع پذیری
ج ـ امکانات اجرایی کاربرد وسیله :
۱ ـ تعداد فراگیران
۲ ـ وضعیت و اندازه کلاس
۳ ـ زمان لازم
۴ ـ در دسترس بودن
۵ ـ اقتصادی بودن
۷ الگوها و شیوه های تدریس
الف ـ الگوی تدریس
۱ ـ مفهوم الگو :
نمونه کوچکی از شئی بزرگ و مجموعه ای محدود از اشیاء بیشمار که ویژگیهای مهم و اصلی آن شئی بزرگ یا اشیاء را داشته باشد .
۲ ـ الگوی تدریس چهارچوب ویژه ایی که عناصر مهم تدریس ، درون آن قابل مطالعه بوده و شناخت و آگاهی از عناصر و عوامل مذکور می تواند معلم و استاد را در انتخاب روشهای مناسب تدریس کمک کند .

الف ـ ویژگیهای الگوی تدریس :

۱ ـ مشخص بودن مراحل تدریس

۲ ـ مشخص بودن کنش و واکنش معلم

۳ ـ مشخص بودن روابط میان گروهی

۴ ـ مشخص بودن شرایط و منابع

ب ـ انواع الگوهای تدریس :

۱ ـ پیش سازمان دهنده

۲ ـ حل مسأله

۳ ـ پرسش و پاسخ

۴ ـ الگوهای ترکیبی

* الگو باید متناسب با محتوا و هدفهای آموزشی باشد .

ب ـ شیوه ها و روشهای تدریس
۱ ـ مفهوم شیوه
شیوه به معنای راه و روش است و شیوه تدریس عبارت است از راه و روش ارائه محتوای آموزشی جهت فراگیری محصلین .
۲ ـ انواع شیوه های تدریس الف ـ شیوه های سنتی تدریس

۱ ـ روش حفظ و تکرار

۲ ـ روش سخنرانی

۳ ـ روش پرسش و پاسخ

ب ـ شیوه های سنتی جدید

۱ ـ روش نمایشی ( نمایش عملی )

۲ ـ روش ایفای نقش ( نمایشنامه )

۳ ـ روش گردش علمی

۴ ـ روش بحث گروهی

۸ ـ روش آزمایشی ( آزمایشگاهی )

ج ـ شیوه های جدید آموزشی

۱ ـ آموزش انفرادی

۲ ـ آموزش برنامه ایی ( PI )

۳ ـ آموزش به وسیله کامپیوتر ( AI )

۴ ـ آموزش انفرادی تجویز شده ( IPI )

۵ ـ آموزش انفرادی هدایت شده ( IGE )

۶ ـ آموزش تا حد تسلط

۷ ـ تدریس خصوصی

۸ ـ روش مسأله ایی

۹ ـ روش واحدها

۱۰ ـ روش واحد موضوع

۱۱ ـ روش واحد تجربی

۱۲ ـ روش واحد پروژه

* در آموزش می توان از شیوه های ترکیبی نیز بهره برد

 

۸ تجارب یادگیری
عملی است که فراگیران از طریق آن مطالب ارائه شده به وسیله شیوه های تدریس را فرا می گیرند . بین تجربه یادگیری و شیوه های تدریس هماهنگی وجود دارد . بطور مثال اگر برای تدریس از شیوه سخنرانی استفاده شود تجربه یادگیری آن گوش دادن است .
انواع تجارب یادگیری
۱ ـ حفظ و تکرار ( خواندن )
۲ ـ گوش دادن
۳ ـ پاسخ دادن
۴ ـ دیدن
۵ ـ نقش بازی کردن
۶ ـ بازدید و گردش علمی
۷ ـ تحقیق و پژوهش علمی
۸ ـ مطالعه
۹ ـ ساختن
۱۰ ـ فعالیتهای عملی
۱۱ ـ روشهای تلفیقی و ترکیبی
۹ مرحله آغاز آموزش
در این مرحله با توجه به برنامه تعیین شده و با در نظر گرفتن سایر پارامترهای تعیین شده تدریس موضوع مورد نظر آغاز می شود .
۱۰ انجام ارزشیابی
ارزشیابی به معنای آزمودن است . در طراحی آموزشی ارزشیابی دارای سه مرحله است .
مراحل سه گانه ارزشیابی
الف ـ ارزشیابی تشخیصی :
جهت تعیین سطح دانش و معلومات فراگیران قبل از شروع آموزش برای مشخص کردن گام ورودی و نقطه آغاز تدریس
ب ـ ارزشیابی مرحله ایی :
بعد از آغاز تدریس ، مرحله به مرحله فعالیتهای تدریس ـ یادگیری مورد ارزشیابی قرار می گیرد تا در صورت لزوم نسبت به اصلاح و بهبود آنها اقدامات لازم صورت گیرد .
ج ـ ارزشیابی نهایی :
بعد از اتمام کل فرایند تدریس ـ یادگیری ، ارزشیابی کلی دیگر به عمل می آید . امتحان پایان سال و یا پایان ترم
۱۱ بازنگری و اصلاح برنامه
با بررسی نتایج حاصله از ارزشیابی می توان در صورت وجود نقص و کاستی در روند تدریس ـ یادگیری ، برای مراحل بعدی به بازنگری و اصلاح طرح آموزشی پرداخت

افزودن دیدگاه